Nội dung chính
Ngoài việc lựa chọn sàn giao dịch uy tín, chọn loại tài khoản phù hợp cũng là việc quan trọng khi tham gia giao dịch forex. Hầu hết các sàn forex đều cung cấp ít nhất hai loại tài khoản, có sàn còn có 4–5 loại, nên với người mới đây thực sự là điều khó khăn. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giới thiệu các loại tài khoản phổ biến trong forex và cách để trader mới chọn loại tài khoản phù hợp.
Tài khoản forex là gì?
Tài khoản forex (trading account), cũng giống như tài khoản ngân hàng, là nơi ghi nhận số dư và toàn bộ giao dịch giữa trader và sàn. Đây cũng là nơi bạn đặt lệnh mua, bán các cặp tiền tệ và các sản phẩm khác mà sàn cung cấp.
Tại sao trader cần có tài khoản khi giao dịch forex?
Trước đây, thị trường ngoại hối gần như chỉ dành cho các tổ chức lớn như ngân hàng, quỹ đầu tư, vì cần số tiền rất lớn mới tham gia được. Nhờ internet, các sàn môi giới và cơ chế ký quỹ, đòn bẩy, nhà đầu tư cá nhân có thể tham gia giao dịch với số vốn nhỏ, dù đòn bẩy cũng làm rủi ro tăng lên tương ứng.
Sàn forex là trung gian kết nối trader cá nhân với thị trường, còn tài khoản giao dịch là cầu nối giữa trader và sàn. Khi bạn đặt lệnh, thông tin về loại lệnh, sản phẩm, khối lượng được gửi tới máy chủ của sàn. Tùy mô hình hoạt động, sàn có thể chuyển lệnh tới các nhà cung cấp thanh khoản, hoặc tự làm đối tác đối ứng với lệnh của bạn (mô hình tạo lập thị trường, market maker). Mô hình thứ hai không đồng nghĩa với lừa đảo, nhưng có xung đột lợi ích, vì vậy việc chọn sàn được cấp phép bởi cơ quan quản lý uy tín rất quan trọng.
Để giao dịch, bạn chọn một sàn, mở tài khoản giao dịch, xác minh danh tính (KYC), nạp tiền rồi mới bắt đầu đặt lệnh. Lưu ý giao dịch forex qua sàn nước ngoài ở Việt Nam hiện chưa được pháp luật công nhận và bảo vệ. Xem thêm: Chơi forex ở Việt Nam có hợp pháp không?
Nếu chưa biết chọn sàn nào, hãy đọc cách kiểm tra một sàn forex trước khi mở tài khoản.
Trong giao dịch forex có những loại tài khoản nào?
Có nhiều cách phân loại tài khoản giao dịch. Để dễ hiểu, có thể chia theo 3 cách sau:
- Theo tính chất: tài khoản thật và tài khoản demo
- Theo điều kiện giao dịch: tài khoản Cent, tài khoản tiêu chuẩn (Standard), tài khoản ECN/Raw và tài khoản Pro, VIP
- Theo cách tính phí: tài khoản chỉ tính spread và tài khoản có phí hoa hồng
Tài khoản thật và tài khoản demo
Hầu hết các sàn forex đều có hai dạng tài khoản cơ bản này. Các sàn thường khuyến khích người mới tập trên tài khoản demo trước để làm quen với việc đặt lệnh, tránh nhầm lẫn khi giao dịch, và học cách quản lý vốn thông qua các khối lượng khác nhau. Vì vậy, trước khi giao dịch bằng tiền thật, bạn nên thực hành trên tài khoản demo trong vài tháng để phát triển kỹ năng.
Tài khoản demo mô phỏng tài khoản thật về giao diện, cách đặt lệnh và giá thị trường, nhưng không hoàn toàn giống thực tế: tiền là tiền ảo nên không rút được, điều kiện khớp lệnh trên demo thường “đẹp” hơn (ít trượt giá, ít báo giá lại), và quan trọng nhất là không có áp lực tâm lý khi mất tiền thật. Một số sàn cũng giới hạn thời gian sử dụng tài khoản demo.
Khi đã đặt lệnh thuần thục và giữ được kỷ luật trên tài khoản demo, bạn có thể chuyển sang tài khoản thật với số vốn nhỏ. Lưu ý kết quả trên demo thường đẹp hơn thực tế, vì không có áp lực tâm lý và điều kiện khớp lệnh có thể khác.
Tài khoản Cent
Tài khoản Cent (tài khoản xu) được thiết kế cho người mới muốn giao dịch bằng tiền thật với số tiền rất nhỏ. Số dư, lãi lỗ và phí trên tài khoản này được tính theo cent thay vì USD: 1 USD = 100 cent, nên nạp 10 USD thì số dư hiển thị là 1.000 cent. Trên nhiều sàn, 1 lot của tài khoản Cent chỉ tương đương 0.01 lot của tài khoản tiêu chuẩn.
Con số hiển thị lớn hơn nhưng giá trị thật vẫn chỉ là 10 USD, đừng để con số đó đánh lừa cảm giác của bạn. Ưu điểm của tài khoản Cent là cho phép bạn trải nghiệm cảm xúc thật khi lãi, lỗ bằng tiền thật, trong khi khoản mất mát nếu có vẫn ở mức nhỏ.
Nếu chơi demo quá lâu, bạn dễ hình thành thói quen xấu: vì tiền ảo nên không tiếc, sẵn sàng ôm lệnh lỗ cả tuần mà vẫn “bình chân như vại”. Còn khi dùng tiền thật, dù chỉ vài USD, cảm xúc sẽ khác hẳn: tài khoản lên 1–2 USD bạn cũng thấy phấn khích, xuống vài USD bạn đã lo lắng. Vì thế, sau một thời gian tập demo, tài khoản Cent là bước chuyển tiếp hợp lý trước khi giao dịch tài khoản tiêu chuẩn.
Điều kiện giao dịch của tài khoản Cent (spread, danh sách sản phẩm, cách khớp lệnh) có thể khác tài khoản tiêu chuẩn, hãy đọc kỹ thông số trên website của sàn. Nhiều sàn có tài khoản Cent với mức nạp tối thiểu rất thấp, chỉ vài USD.
Tài khoản tiêu chuẩn (Standard)
Đây là loại tài khoản được nhiều trader lựa chọn sau một thời gian làm quen với giao dịch forex. Số dư tính theo USD (hoặc đồng tiền bạn chọn khi mở tài khoản), 1 lot tương ứng 100.000 đơn vị đồng tiền cơ sở. Tài khoản Standard thường chỉ tính phí qua spread, không thu phí hoa hồng, nên dễ tính chi phí cho người mới.
Rủi ro của tài khoản Standard không nằm ở bản thân loại tài khoản mà ở khối lượng bạn giao dịch: cùng một lệnh 0.01 lot, rủi ro tính bằng USD trên tài khoản Standard lớn gấp 100 lần so với 0.01 lot trên tài khoản Cent. Xem thêm: Lot là gì?
Tài khoản ECN/Raw
Nhiều sàn gọi loại tài khoản này bằng các tên khác nhau như ECN, Raw, Zero, Razor… Đặc điểm chung là spread rất thấp (có lúc gần 0 pip) nhưng sàn thu thêm phí hoa hồng cố định, thường khoảng 6–7 USD cho mỗi lot giao dịch (tính cả chiều mở và đóng lệnh), tùy sàn. Tên gọi ECN không phải lúc nào cũng có nghĩa lệnh được chuyển thẳng lên một mạng giao dịch điện tử, hãy xem kỹ mô tả mô hình khớp lệnh của sàn.
Tài khoản ECN/Raw thường phù hợp với trader giao dịch nhiều, lướt sóng hoặc dùng khối lượng lớn, vì phần spread tiết kiệm được có thể lớn hơn phí hoa hồng. Loại tài khoản này không tự làm bạn dễ cháy tài khoản hơn; rủi ro vẫn phụ thuộc vào khối lượng, đòn bẩy và cách quản lý vốn của bạn.
Ví dụ so sánh chi phí cho 1 lot EUR/USD: tài khoản Standard có spread 1.2 pip, chi phí khoảng 12 USD; tài khoản Raw có spread 0.1 pip (khoảng 1 USD) cộng hoa hồng 7 USD, tổng khoảng 8 USD. Số liệu chỉ để minh họa, mỗi sàn và mỗi thời điểm sẽ khác. Xem thêm: Spread là gì?
Tài khoản Pro, VIP
Một số sàn có tài khoản Pro, VIP dành cho khách hàng nạp số tiền lớn, đi kèm spread hoặc phí hoa hồng thấp hơn, chuyên viên hỗ trợ riêng và các dịch vụ khác. Lưu ý nếu bạn đăng ký làm “khách hàng chuyên nghiệp” (professional client) tại các sàn ở châu Âu, Anh, Úc, bạn có thể được dùng đòn bẩy cao hơn nhưng sẽ mất một số bảo vệ dành cho khách hàng cá nhân như giới hạn đòn bẩy, bảo vệ số dư âm.
Tài khoản ủy thác, PAMM, copy trade
Một số sàn có tài khoản PAMM, MAM hoặc dịch vụ sao chép giao dịch (copy trade), cho phép nhà đầu tư để người khác giao dịch thay mình hoặc tự động sao chép lệnh. Hãy hết sức thận trọng: kết quả trong quá khứ không đảm bảo tương lai, và tại Việt Nam có rất nhiều trường hợp lừa đảo dưới hình thức “nhận ủy thác đầu tư forex, cam kết lợi nhuận hằng tháng”. Không bao giờ giao mật khẩu tài khoản cho người khác. Xem thêm: Cách phát hiện lừa đảo trong thị trường forex
Tài khoản chỉ tính spread và tài khoản có phí hoa hồng
Đây là cách chia dựa trên cách sàn thu phí giao dịch. Các sàn chủ yếu thu phí qua spread và phí hoa hồng; ngoài ra còn có phí qua đêm (swap) nếu bạn giữ lệnh sang ngày hôm sau.
- Tài khoản chỉ tính spread (Cent, Standard…): không có phí hoa hồng, chi phí đã nằm trong spread rộng hơn, mức nạp tối thiểu thường thấp, dễ hiểu với người mới.
- Tài khoản có phí hoa hồng (ECN, Raw…): spread thô thấp hơn nhiều, cộng thêm phí hoa hồng cố định cho mỗi lot; mức nạp tối thiểu tùy sàn.
Một số sàn còn có tài khoản không tính phí qua đêm (swap-free, còn gọi là tài khoản Hồi giáo), thường kèm điều kiện hoặc loại phí khác thay thế. Xem thêm: Swap là gì?
Trader mới nên chọn tài khoản nào để giao dịch?
Chọn tài khoản cũng giống như chọn quần áo: không được rộng quá, cũng không được chật quá, mà phải phù hợp với hoàn cảnh và phong cách giao dịch của bạn.
Mỗi sàn có thế mạnh riêng: có sàn spread thấp với vàng, EUR/USD nhưng các cặp chứa GBP lại cao; có sàn nhiều sản phẩm cổ phiếu, phí qua đêm thấp nhưng spread các cặp tiền lại cao… Vì vậy, bạn cần hiểu mình muốn giao dịch sản phẩm gì, giao dịch thường xuyên hay không, rồi so sánh tổng chi phí thực tế.
Một lộ trình hợp lý cho người mới: tập trên tài khoản demo, sau đó giao dịch tài khoản Cent với số tiền nhỏ, rồi mới tới tài khoản Standard. Chỉ nên chuyển sang tài khoản ECN (Raw) khi bạn giao dịch đủ nhiều để phần spread tiết kiệm được lớn hơn phí hoa hồng phải trả. Dù chọn loại tài khoản nào, hãy dùng đòn bẩy thấp và chỉ rủi ro khoảng 1–2% tài khoản cho mỗi lệnh.
