Chuyển tới nội dung chính
Đăng nhập

Forex là gì? 101 điều cơ bản cần biết về giao dịch forex

Kiến thức căn bản Đăng Cập nhật 20 phút đọc

Forex là gì? Kiến thức cơ bản cho người mới – Cặp tiền · Pip · Lot · Đòn bẩy
Nội dung chính
  1. Forex là gì?
  2. Giao dịch forex: mua bán cái gì?
  3. Tính thanh khoản: thị trường chứng khoán chỉ là “cá con” so với thị trường ngoại hối
  4. Các “ông lớn” ngân hàng là yếu tố quan trọng gây ảnh hưởng tới tỷ giá trong Forex
  5. Forex thị trường không bao giờ ngủ – Các phiên giao dịch forex
  6. Vì sao forex thu hút nhà đầu tư cá nhân?
  7. Các cặp tiền được giao dịch nhiều nhất trong Forex
  8. Một số thuật ngữ nhất định phải biết khi giao dịch forex
  9. Quy trình giao dịch forex gồm những bước nào?
  10. Nên chọn giao dịch forex hay đầu tư chứng khoán?
  11. Lời kết

Nhờ vào các quảng cáo xuất hiện dày đặc, luôn thần thánh hoá giao dịch Forex như 1 cỗ máy in tiền hay kiếm tiền chỉ bằng 1 cú click chuột, đã khiến forex được rất nhiều người quan tâm, và cũng bị hiểu sai rất nhiều.

Thị trường tài chính thời công nghệ 4.0 có rất nhiều kênh đầu tư khác nhau như chứng khoán, bất động sản, vàng, cổ phiếu… Forex thường được nhắc tới cùng các kênh này. Tuy nhiên, cũng chính vì bị quảng cáo như một “mỏ vàng” nên Forex đã bị nhiều kẻ xấu lợi dụng, khiến cho nhà đầu tư có cái nhìn sai lệch về Forex. Vậy Forex là gì? Giao dịch Forex là đánh bạc hay đầu tư?

Forex là gì?

Forex được viết tắt bởi Foreign Exchange, tức trao đổi tiền tệ quốc tế. Thị trường forex (thị trường ngoại hối) là nơi diễn ra các hoạt động trao đổi tiền tệ của các quốc gia thông qua hệ thống ngân hàng và các tổ chức tín dụng.

Thực tế, giao dịch forex là 1 hoạt động quen thuộc, mà bất cứ cá nhân nào dù không trực tiếp cũng gián tiếp tham gia vào công việc này.

Sơ đồ mua hàng nhập khẩu: người mua trả bằng nội tệ, công ty nhập khẩu đổi sang ngoại tệ để thanh toán cho nhà cung cấp nước ngoài

Nhờ sự giao thương toàn cầu nên hàng hoá chúng ta sử dụng có thể là hàng hóa nhập khẩu từ 1 quốc gia nào đó từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ hay các quốc gia châu Âu… Người mua hàng chỉ trả bằng nội tệ, tức đồng tiền của nước nơi mình sống, để mua những sản phẩm kể trên.

Nhưng chính hành động mua đồ nhập khẩu này cho thấy bạn đang tham gia giao dịch forex. Bởi công ty nhập khẩu sản phẩm sẽ phải đổi nội tệ sang đồng tiền của quốc gia đó để mua sản phẩm. Và nếu công ty bán sản phẩm này cho bất kỳ 1 ai, tiền bán được, lại quay vòng để nhà cung cấp tiếp tục nhập sản phẩm trên, bán cho khách hàng của họ. Nên forex dù “lạ” nhưng thực chất lại rất “quen”.

Sơ đồ đổi tiền khi đi du lịch, du học: đổi nội tệ lấy ngoại tệ tại ngân hàng hoặc quầy đổi tiền theo tỷ giá niêm yết

Hoặc các hành động như đi du lịch, đi du học… có sự trao đổi giữa đồng nội tệ lấy ngoại tệ là minh chứng rõ ràng nhất của 1 cá nhân tham gia forex.

Giao dịch forex: mua bán cái gì?

Mặc dù, các sàn forex hiện cung cấp cho trader hàng trăm sản phẩm CFD khác nhau như hàng hóa, kim loại quý, chứng khoán, tiền điện tử, trái phiếu, chỉ số… nhưng trong số này cặp tiền tệ forex vẫn chiếm đại đa số và được nhiều trader giao dịch nhất hiện nay.

Dù bạn Buy hay Sell vàng, dầu, ngô hay đậu tương, thứ bạn dùng để giao dịch chỉ là tiền ký quỹ trong tài khoản: sàn forex dùng hợp đồng chênh lệch (CFD), lãi hoặc lỗ tính theo chênh lệch giá, và bạn không sở hữu hay phải tích trữ hàng hoá nào.

Tính thanh khoản: thị trường chứng khoán chỉ là “cá con” so với thị trường ngoại hối

Thị trường ngoại hối hoạt động liên tục 24/5 từ thứ 2 đến thứ sáu hàng tuần. Khác với thị trường truyền thống, thị trường forex không có trung tâm giao dịch cụ thể mà thông qua các thiết bị đầu cuối để kết nối. Nên chỉ cần có internet là trader đều có thể giao dịch forex được.

Theo khảo sát ba năm một lần của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), khối lượng giao dịch ngoại hối bình quân mỗi ngày lên tới hàng nghìn tỷ USD — các mốc cụ thể xem ở mục thanh khoản phía dưới.

Sở dĩ có được điều này bởi Forex được giao dịch theo dạng phi tập trung OTC, nơi mà các nhà môi giới, các bên tham gia sẽ trao đổi trực tiếp với bên còn lại không cần phải qua bất kỳ 1 sàn hay “mặt bằng” (marketplace) mà sẽ qua “quầy” của các nhà buôn, các dealer (như trader nhỏ lẻ, giao dịch với các broker thông qua phần mềm MT4 chứ không cần phải đi tới tận 1 địa điểm, 1 văn phòng nào đó mới có thể giao dịch được).

Theo số liệu vào năm 2016, của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), trung bình mỗi ngày khối lượng giao dịch forex đạt trên 5000 tỷ đô la Mỹ.

Tuy nhiên, con số này đã tăng lên thành 6595 tỷ USD khối lượng giao dịch trung bình mỗi ngày vào năm 2019, vẫn theo BIS.

Biểu đồ khối lượng giao dịch ngoại hối 6.595 tỷ USD mỗi ngày năm 2019 theo khảo sát BIS, chia theo hoán đổi, giao ngay, kỳ hạn, quyền chọn

Khảo sát năm 2022 của BIS ghi nhận khoảng 7.500 tỷ USD mỗi ngày, và khảo sát tháng 4/2025 là khoảng 9.600 tỷ USD. Lưu ý phần lớn khối lượng này là giao dịch giữa ngân hàng và các tổ chức tài chính; nhà đầu tư cá nhân chỉ chiếm một phần nhỏ, và thanh khoản lớn không có nghĩa là dễ kiếm tiền.

Các “ông lớn” ngân hàng là yếu tố quan trọng gây ảnh hưởng tới tỷ giá trong Forex

Thực tế, có rất nhiều thành phần khác nhau đang tham gia giao dịch mỗi ngày. Trong đó, lớn nhất chính là các nhà cung cấp giá cả thuộc Tier 1 bao gồm các ngân hàng thương mại và ngân hàng đầu tư lớn, chiếm tỷ trọng lớn trong giao dịch trên thị trường ngoại hối. Các khách hàng của họ chính là những ngân hàng nhỏ hơn, các tập đoàn lớn đa quốc gia, các quỹ phòng hộ lớn, cùng các sàn forex hay những nhà tạo dựng thị trường bán lẻ. Ngoài ra, ngân hàng trung ương cũng tham gia vào forex nhằm bình ổn tiền tệ cho đồng tiền thuộc quốc gia họ.

Trader cá nhân đứng cuối chuỗi này: giá tới tay trader đã qua vài tầng trung gian, và trader còn trả thêm các khoản phí của sàn như spread, phí hoa hồng và phí swap (nếu giữ lệnh qua đêm).

Ngân hàng trung ương

Ngân hàng trung ương đóng vai trò như nhà điều phối hoạt động thị trường, tác động đến thị trường bằng cách trực tiếp hay gián tiếp tùy theo từng giai đoạn của nền kinh tế. Công cụ chính là chính sách tiền tệ: điều chỉnh lãi suất, bơm hoặc hút tiền qua nghiệp vụ thị trường mở, và đôi khi can thiệp trực tiếp bằng cách mua bán ngoại tệ. (Chính sách tài khóa, tức thuế và chi tiêu công, là việc của chính phủ.) Các ngân hàng trung ương ảnh hưởng nhiều nhất đến thị trường gồm: Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED), Ngân hàng trung ương Anh (BOE), Ngân hàng trung ương Nhật (BOJ), Ngân hàng trung ương Châu Âu (ECB), Ngân hàng trung ương Canada (BOC), Ngân hàng dự trữ Úc (RBA), Ngân hàng dự trữ New Zealand (RBNZ).

Quỹ tiền tệ quốc tế

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho chính phủ các nước thành viên vay khi gặp khó khăn về cán cân thanh toán, thường kèm điều kiện cải cách kinh tế. Nhóm Ngân hàng Thế giới, trong đó có Tập đoàn Tài chính Quốc tế (IFC), tài trợ các dự án phát triển như cơ sở hạ tầng; riêng IFC cho vay và đầu tư vào khu vực tư nhân.

Các tổ chức này hiếm khi giao dịch để kiếm lời, nhưng một gói cứu trợ hay khoản vay lớn có thể làm tỷ giá của nước đi vay biến động mạnh.

Công ty thương mại

Một phần quan trọng trong thị trường giao dịch forex xuất phát từ hoạt động tài chính của công ty dịch vụ thương mại để thanh toán hàng hóa, dịch vụ. So với ngân hàng hoặc quỹ đầu tư, đầu cơ, những công ty này giao dịch forex với khối lượng ít hơn và thường không tác động nhiều lên tỷ giá trong ngắn hạn. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại là một yếu tố quan trọng của tỷ giá hối đoái trong dài hạn, và một số giao dịch rất lớn của công ty đa quốc gia (như mua bán, sáp nhập doanh nghiệp nước ngoài) có thể làm tỷ giá biến động.

Ngân hàng thương mại

Các ngân hàng lớn là nơi tạo lập giá và cung cấp phần lớn thanh khoản cho thị trường, nên được xem là thành phần quan trọng nhất của thị trường liên ngân hàng. Hiểu đơn giản ngân hàng thương mại nhận tiền của người bán và bán tiền cho người cần, từ đó tạo ra một dòng tiền thúc đẩy hoạt động kinh tế phát triển.

Quỹ đầu tư

Quỹ đầu tư tham gia thị trường với mục đích đầu tư, kiếm lợi nhuận. Khối lượng tiền của các quỹ phòng hộ, quỹ hưu trí, quỹ đầu tư quốc tế rất lớn; ngoài giao dịch để kiếm lời, họ còn phải đổi tiền khi mua bán tài sản ở nước ngoài. Do khối lượng tiền lớn và có đội ngũ phân tích chuyên nghiệp, phần lớn các quỹ giao dịch theo hướng trung và dài hạn.

Sàn môi giới, sàn forex

Công ty môi giới đóng vai trò như là một cầu nối nhà đầu tư cá nhân với các tổ chức để tham gia vào thị trường. Ở giai đoạn trước, khi thị trường forex chỉ là sân chơi dành cho những cá nhân có tiền, thường phải có số vốn từ 100.000 USD trở lên mới có thể tham gia giao dịch forex.

Tuy nhiên, nhờ sự xuất hiện sàn forex đã giúp cho việc giao dịch forex của nhà trader có thể tham gia với số vốn vô cùng khiêm tốn chỉ với vài chục USD. Thậm chí, chỉ với 1$ bạn cũng có thể mua bán, giao dịch tại 1 số sàn forex.

Như có nói, sàn forex bản chất là nơi trung gian kết nối giữa trader nhỏ lẻ với những nhà cung cấp thanh khoản. Cho nên việc của sàn forex là đi tìm nhà cung cấp giá và sử dụng giá này để cung cấp cho các trader. Chính vì có nhiều nhà cung cấp thanh khoản nên giá cả có thể sẽ khác nhau đôi chút, phụ thuộc vào đối tác mà sàn forex chọn lựa.

Vì là 1 nhà phân phối trung gian nên giá được điều phối tới trader phải thông qua broker. Do đó, sẽ có 2 dạng sàn forex chính gồm: sàn forex ôm lệnh (Market Maker) và sàn forex đẩy lệnh (sàn ECN).

Sàn ôm lệnh (Market Maker, còn gọi là B-Book) đứng làm bên đối ứng cho lệnh của khách: sàn kiếm tiền từ spread và có thể từ chính khoản lỗ của trader, nên có xung đột lợi ích với khách hàng. Sàn đẩy lệnh (STP, ECN) chuyển lệnh sang nhà cung cấp thanh khoản và kiếm tiền từ phí hoa hồng hoặc phần cộng thêm vào spread.

Trên thực tế nhiều sàn kết hợp cả hai cách, và chữ “ECN” trong quảng cáo không bảo đảm lệnh của bạn thật sự được đẩy ra thị trường.

Tuy nhiên, trader phải thông qua nhà môi giới ngoại hối, bởi chúng ta chỉ là những “cá con” mua hoặc bán 1 số lượng quá ít ỏi, nên gần như không tác động nhiều tới thị trường.

Cũng chính vì thế, hiện nay có rất nhiều sàn forex lừa đảo tìm cách ôm tiền của trader. Nên để tránh sai lầm, hãy chọn sàn forex uy tín để giao dịch bạn nhé.

Trader hay nhà đầu tư cá nhân

Tôi hay bạn, những người đang đọc bài viết này, đều là các cá nhân giao dịch nhỏ lẻ, cũng là thành phần “thấp cổ bé họng” nhất trong số những thành phần tham gia giao dịch forex! Vừa không được hưởng giá tốt, mà trong nhiều trường hợp xui xẻo giao dịch tại các sàn forex thiếu uy tín, còn bị ôm hết tiền dẫn đến “mất cả chì lẫn chài”. Thực tế, bất cứ ngành nghề nào cũng đều có mặt trái, các ưu nhược điểm riêng. Và để tham gia thị trường này, hãy luôn là 1 nhà giao dịch forex tỉnh táo, khôn ngoan trong bất cứ trường hợp nào.

Forex thị trường không bao giờ ngủ – Các phiên giao dịch forex

Thị trường forex mở cửa 24 giờ, 5 ngày mỗi tuần nhờ 4 phiên giao dịch chính đặt ở 4 khu vực khác nhau, thường được gọi ngắn gọn là: Phiên Úc (Sydney), phiên Á (Tokyo), phiên Âu (London) và phiên Mỹ (New York).

Sơ đồ giờ các phiên giao dịch theo giờ Việt Nam vào mùa hè: Sydney 5h đến 14h, Tokyo 6h đến 15h, London 14h đến 23h, New York 19h đến 4h

Các phiên giao dịch cứ liên tục, nối tiếp nhau, hết phiên này sẽ tới phiên kia, như bạn nhìn vào khung giờ trong ảnh trên. Theo giờ Việt Nam, phiên Á (Tokyo) diễn ra vào buổi sáng, phiên Âu (London) bắt đầu vào đầu giờ chiều, còn phiên Mỹ (New York) bắt đầu vào buổi tối và kéo dài qua nửa đêm. Giờ mở cửa cụ thể thay đổi theo giờ mùa hè ở châu Âu và Mỹ, xem bài Các phiên giao dịch forex theo giờ Việt Nam.

Đặc biệt, thị trường forex không phân biệt bạn là ai, bạn ở đâu và tài chính bạn như thế nào, chỉ cần nơi bạn ở có internet là hoàn toàn có 1 nơi “để giao dịch và làm việc” rồi.

Vì sao forex thu hút nhà đầu tư cá nhân?

Tính thanh khoản cao

Thanh khoản là tốc độ quy đổi từ hàng hóa hay tài sản ra tiền, tốc độ quy đổi càng nhanh thì tính thanh khoản càng cao. Nếu ai đã từng đầu tư chứng khoán Việt Nam, cổ phiếu mua hôm nay phải sau T+2, tức hai ngày làm việc (áp dụng từ 29/08/2022), mới về tài khoản để bán được. Tuy nhiên, nếu tham gia thị trường forex thời gian đó sẽ được tính theo tích tắc, lệnh thường được khớp trong vòng chưa tới một giây.

Thị trường mua bán hai chiều

Thị trường mua bán hai chiều cho phép tìm kiếm lợi nhuận cả khi thị trường tăng lẫn khi thị trường giảm. Nếu dựa vào phân tích kỹ thuật, hay 1 nguồn nào đó, hoặc bạn tin rằng cặp tỷ giá này đang trong xu hướng tăng, bạn sẽ chọn mua hay Buy. Ngược lại, nếu cho rằng thị trường giảm bạn sẽ chọn bán hay Sell.

Như vậy so với chứng khoán cơ sở ở Việt Nam (hiện chưa cho phép bán khống), nhà đầu tư forex có 2 sự lựa chọn, và có thể đặt lệnh theo cả hai chiều. Nhưng có cơ hội ở cả hai chiều cũng có nghĩa là có thể sai ở cả hai chiều.

Ngoài ra, bạn có thể giao dịch ở bất cứ đâu có internet. Điều này tiện, nhưng cũng dễ khiến trader mới ôm điện thoại và giao dịch quá nhiều.

Đòn bẩy tài chính cao

Đòn bẩy cho phép giao dịch khối lượng lớn với số vốn nhỏ. Đây là lý do forex hấp dẫn, và cũng là lý do nhiều người mất tiền nhanh: lỗ được phóng đại đúng bằng lãi.

Nên trước khi có internet, có các broker hay các nhà cung cấp thanh khoản tạo ra “game” forex với luật chơi áp dụng đòn bẩy, thì forex thực sự chỉ là “đất diễn” của các “tay to mặt lớn” trong thị trường ngân hàng, những quỹ đầu tư. Hay chỉ có 1 vài cá thể xuất chúng như George Soros mới có thể tham gia.

Tháng 12/1971, thỏa thuận Smithsonian của nhóm 10 nước (G10) nới biên độ dao động tỷ giá so với USD từ 1% (theo hệ thống Bretton Woods) lên 2,25%. Đến năm 1973, các nước lớn chuyển hẳn sang tỷ giá thả nổi. Dù thả nổi, tỷ giá các cặp tiền chính thường chỉ biến động dưới 1% mỗi ngày, rất nhỏ so với cổ phiếu hay tiền điện tử, nên giao dịch forex bán lẻ gần như luôn dùng đòn bẩy.

Chính vì thế, để có thể kiếm được lợi nhuận bạn bắt buộc phải có 1 số tiền thật lớn để mua vào, bán ra. Nếu không có đủ tiền để làm việc trên, việc không thể tham gia giao dịch forex là điều rất rõ ràng.

Tuy nhiên, “đòn bẩy tài chính” giúp người chơi chỉ cần 1 số vốn nhỏ vẫn giao dịch với khối lượng lớn hơn để thu lợi nhuận.

Sơ đồ đòn bẩy 1:500: ký quỹ 100 USD mở được vị thế 50.000 USD, lãi lỗ tính trên toàn bộ 50.000 USD nên có thể mất hết tài khoản rất nhanh

Giả sử bạn nạp 100 USD, đòn bẩy 1:500. Về lý thuyết bạn mở được lệnh 0.5 lot USD/JPY (50.000 USD), vì tiền ký quỹ cần là 50.000 / 500 = 100 USD. Nhưng khi đó toàn bộ số dư đã thành tiền ký quỹ; với tỷ giá USD/JPY quanh 150, mỗi pip của 0.5 lot đáng khoảng 3,3 USD, nên giá chạy ngược khoảng 15-25 pip là tài khoản chạm mức dừng lệnh (stop out) của nhiều sàn và bị đóng lệnh. Đòn bẩy tối đa không phải là mức nên dùng.

Bất kỳ cái gì cũng có tính 2 mặt và không phải vô cớ khi nhiều người cho rằng đòn bẩy chính là con dao hai lưỡi. Nó giúp trader có thể kiếm tiền từ forex với số vốn ít ỏi, nhưng chính đòn bẩy cũng sẽ làm tài khoản “cháy” khét lẹt, nếu quá máu ăn thua cũng như không biết quản lý vốn.

Thông tin minh bạch

Các số liệu kinh tế lớn như lãi suất, lạm phát, việc làm được công bố theo lịch công khai, mọi người nhận được cùng lúc qua lịch kinh tế để lên kế hoạch giao dịch. Tuy vậy, minh bạch không có nghĩa là công bằng tuyệt đối: các tổ chức lớn vẫn có lợi thế về tốc độ, chi phí và thông tin dòng lệnh, còn giá mà mỗi sàn đưa cho trader cá nhân có thể khác nhau.

Các cặp tiền được giao dịch nhiều nhất trong Forex

Sở dĩ forex có thể mua bán 2 chiều chính là bởi luôn được giao dịch theo cặp. Khi bạn mua đồng tiền này, đồng nghĩa là bạn cũng đang bán đi đồng tiền còn lại.

Trong forex sẽ có 3 loại cặp tiền tệ để giao dịch là: Cặp tiền tệ chính (Forex majors), cặp tiền chéo (Cross pairs) và cặp tiền tệ ngoại lai (Exotic Pair).

  • Cặp tiền chính (majors): USD ghép với các đồng tiền lớn khác, như EUR/USD, USD/JPY, GBP/USD, USD/CHF, AUD/USD, USD/CAD, NZD/USD.
  • Cặp tiền chéo (crosses): không có USD, ví dụ EUR/GBP, EUR/JPY, GBP/JPY.
  • Cặp tiền ngoại lai (exotics): một đồng tiền lớn ghép với đồng tiền của nền kinh tế mới nổi, ví dụ USD/TRY, USD/ZAR; spread thường cao và biến động mạnh.

Theo khảo sát của BIS tháng 4/2025, các cặp tiền chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng khối lượng giao dịch ngoại hối toàn cầu là:

Cặp tiềnLoạiTỷ trọng khối lượng giao dịch
EUR/USDCặp tiền chính21,2%
USD/JPYCặp tiền chính14,3%
USD/CNYCó đồng nhân dân tệ, ít sàn bán lẻ cung cấp8,1%
GBP/USDCặp tiền chính7,6%
USD/CADCặp tiền chính5,3%
AUD/USDCặp tiền chính4,9%

Đây là số liệu của toàn thị trường (chủ yếu ngân hàng và tổ chức tài chính), không phải của riêng các sàn forex bán lẻ.

Một số thuật ngữ nhất định phải biết khi giao dịch forex

Trong bất cứ ngành nghề nào sẽ có những thuật ngữ mang tính chuyên môn cao, cần phải hiểu mới tham gia được. Đặc biệt, trong các cuộc chuyện trò giữa trader với nhau, nếu bạn không hiểu, sẽ không biết họ đang nói gì. Ví dụ như “hôm nay vừa ăn được 10 pip vàng”; “mới cắt lỗ 2 lot EURUSD”; “sao spread sàn này giãn thế không biết” hay “phí com bên sàn forex này cao không?”…

Và tất nhiên chẳng ai rảnh rỗi ngồi giải thích cho bạn nghe từng khái niệm Pip là gì, lot là gì, phí com hay phí hoa hồng là gì hết. Nếu muốn tham gia forex hãy học những khái niệm cơ bản này trước tiên.

Bạn có thể tham khảo 1 số thuật ngữ forex cần biết được chúng tôi liệt kê như bên dưới để hiểu về thị trường forex hơn nhé.

Quy trình giao dịch forex gồm những bước nào?

Sơ đồ 6 bước bắt đầu giao dịch forex: học kiến thức, tập trên demo, tìm hiểu sàn và pháp lý, mở tài khoản, nạp số tiền nhỏ, ghi nhật ký

Cũng nhờ phát triển của truyền thông marketing khiến cho rất nhiều người tin rằng forex thực sự là 1 ngành nghề hấp dẫn. Tuy nhiên, không có con đường nào trải đầy hoa hồng hết. Để lên được đỉnh vinh quang, tất cả đều phải trải qua rất nhiều giai đoạn đầy chông gai khác nhau. Forex cũng không ngoại lệ!

Chính vì thế, bạn hãy thật từ từ và chậm rãi tham gia vào thị trường. Trang bị cho bản thân đầy đủ kiến thức cần thiết, thậm chí học từ những điều đơn giản nhất, tập làm quen với toàn bộ khái niệm, các thuật ngữ có trong forex, trước khi nghĩ tới chuyện kiếm tiền từ forex!

Có rất nhiều cách để tiếp cận kiến thức, với những bạn mới hãy bắt đầu từ những thứ cơ bản nhất. Bạn có thể xem bài hướng dẫn cho người mới bắt đầu của chúng tôi để biết toàn bộ quy trình.

Bạn cũng có thể tham khảo quy trình cơ bản, ngắn gọn nhất như dưới đây để hiểu tham gia giao dịch forex gồm những bước nào.

Bước 1: Học kiến thức căn bản: pip, lot, đòn bẩy, ký quỹ, cắt lỗ và quản lý vốn.

Bước 2: Tập giao dịch trên tài khoản demo đủ lâu để biết mình có theo được kế hoạch hay không.

Bước 3: Tìm hiểu kỹ sàn forex: công ty nào ký hợp đồng với bạn, có giấy phép ở đâu, điều kiện nạp rút ra sao; và hiểu rõ tình trạng pháp lý tại Việt Nam.

Bước 4: Mở tài khoản, tải phần mềm giao dịch (MT4, MT5…) và đăng nhập.

Bước 5: Nạp số tiền nhỏ mà bạn chấp nhận mất; đặt lệnh với khối lượng nhỏ và luôn có điểm cắt lỗ.

Bước 6: Ghi nhật ký giao dịch và thử rút một phần tiền. Nếu thua lỗ liên tục hoặc cháy tài khoản, hãy dừng lại xem lại cách giao dịch, đừng nạp thêm tiền để gỡ.

Nên chọn giao dịch forex hay đầu tư chứng khoán?

Ở trên tôi có nói quy mô thanh khoản của chứng khoán so với thị trường ngoại hối thấp hơn rất nhiều lần. Một số sàn forex còn quảng bá CFD cổ phiếu “giống thật” (có điều chỉnh cổ tức, phí thấp). Nhưng CFD không cho bạn quyền sở hữu cổ phiếu, thường có phí qua đêm, và đi kèm rủi ro đòn bẩy.

Bảng dưới đây so sánh hai hình thức:

Forex (qua sàn nước ngoài)Chứng khoán Việt Nam
Sản phẩm giao dịchCFD tiền tệ, kim loại, năng lượng, chỉ số, cổ phiếu…Cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, trái phiếu niêm yết
Thời gian giao dịchGần như 24/24, nghỉ cuối tuầnKhoảng 9h–15h các ngày làm việc, nghỉ trưa
Đòn bẩyTùy sàn: tối đa 1:30 với cặp tiền chính cho khách cá nhân ở Anh, EU, Úc; nhiều sàn nước ngoài cho 1:500 trở lênTối đa khoảng 1:2 (tỷ lệ ký quỹ 50%)
Chi phíSpread, phí hoa hồng (tùy tài khoản), phí qua đêmPhí môi giới, thuế 0,1% trên giá trị bán
Nơi giao dịchPhi tập trung (OTC), đối ứng là sàn hoặc nhà cung cấp thanh khoảnSở giao dịch tập trung (HOSE, HNX, UPCoM)
Thanh toánLãi lỗ cập nhật ngay trên tài khoảnCổ phiếu mua về tài khoản sau T+2
Bán khốngĐược, bằng lệnh SellChưa được phép với chứng khoán cơ sở
Pháp lý tại Việt NamSàn nước ngoài không được cấp phép; không được pháp luật bảo vệ khi tranh chấpCông ty chứng khoán được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp phép và giám sát

Lời kết

Như vậy, có thể thấy forex thực sự là 1 thị trường giao dịch của ngành tài chính với thành phần tham gia đều là những “tay to”, chứ không phải là các cá nhân nhỏ lẻ.

Thế nhưng quảng cáo thường vẽ forex như một nghề nhàn hạ, lợi nhuận khủng: sáng mở laptop vào vài lệnh, một cú click thu về 1.000 USD, không phải đi làm từ sáng tới tối. Nghe vậy ai cũng ham.

Sơ đồ tháp nhu cầu Maslow gồm 5 tầng từ dưới lên: sinh lý, an toàn, quan hệ xã hội, được tôn trọng, thể hiện bản thân

Lời quảng cáo kiểu đó bán một lúc cả năm tầng của tháp nhu cầu Maslow ở trên: tiền để sống, sự an toàn, chỗ đứng trong nhóm, được người khác nể, và cảm giác tự do làm điều mình muốn. Đó là lý do nó hiệu quả, chứ không phải vì nó đúng.

Thực tế thì khác: thị trường không trả lương đều, và người thắng được lâu dài chỉ là số ít.

Nhưng, lại 1 chữ nhưng, rất nhiều người đã phải từ bỏ forex, mà phần lớn những người từng tham gia. Chính vì thế, forex có thể dành cho nhiều người, nhưng không phải ai cũng trụ và tồn tại ở thị trường vô cùng khắc nghiệt này.

Bạn cần bắt đầu từ từ. Quan trọng nhất là cần có một kế hoạch đầu tư nghiêm túc, có những kiến thức phân tích kỹ thuật, biết được cách quản lý vốn hiệu quả để có thể chiến đấu cùng ông thầy mang tên Thị trường. Và luôn nhớ: chỉ giao dịch bằng số tiền bạn chấp nhận mất.

Kiến thức căn bản

FED là gì? Những điều cần biết về FED

FED có lẽ là tổ chức tài chính quyền lực nhất thế giới, là cơ quan phát hành đồng đô la Mỹ, đưa ra các chính sách tiền tệ không chỉ ảnh hưởng tới Hoa Kỳ…

Cập nhật 24/09/2026

Kiến thức căn bản

Ký quỹ (Margin) là gì? Mức ký quỹ, margin call và stop out

Ký quỹ là số tiền sàn tạm giữ để bạn mở và duy trì lệnh. Bài giải thích cách tính ký quỹ, vốn hiện có, ký quỹ tự do, mức ký quỹ, margin call, stop out và vì sao khối lượng lệnh quyết định tài khoản chịu được bao nhiêu pip.

Cập nhật 15/09/2026