Nội dung chính
Trong trading, khối lượng giao dịch (volume) là thông tin hữu ích bên cạnh giá: nó giúp trader đánh giá mức độ sôi động của thị trường và sức mạnh của một nhịp tăng, giảm. Tuy nhiên, volume trong forex có những đặc điểm khác với chứng khoán mà người mới cần hiểu rõ trước khi sử dụng.
Volume là gì?
Volume là con số đo lường khối lượng được mua bán trong một khoảng thời gian, ví dụ trong một cây nến H1 hay một ngày. Trên thị trường chứng khoán hay hợp đồng tương lai, giao dịch diễn ra tập trung tại một sở giao dịch nên volume là số cổ phiếu, số hợp đồng thực sự được khớp.
Forex giao ngay thì khác: đây là thị trường phi tập trung, giao dịch diễn ra giữa rất nhiều ngân hàng, tổ chức và sàn môi giới, nên không có số liệu khối lượng chung của toàn thị trường. Volume bạn thấy trên MT4, MT5 là tick volume, tức số lần giá thay đổi trong mỗi cây nến, do từng sàn ghi nhận. Vì vậy:
- Tick volume chỉ phản ánh gián tiếp mức độ sôi động: giá thay đổi càng nhiều lần thường có nghĩa là giao dịch càng sôi động.
- Tick volume ở các sàn khác nhau có thể khác nhau.
- Nếu cần số liệu khối lượng thật, một số trader tham khảo khối lượng của hợp đồng tương lai tiền tệ trên sàn CME (ví dụ hợp đồng Euro FX tương ứng với EUR/USD), hoặc báo cáo COT hằng tuần của CFTC để xem vị thế của các nhóm nhà đầu tư.
Trong thực tế, tick volume thường biến động khá tương đồng với mức độ sôi động thật của thị trường (tăng mạnh vào phiên Âu, phiên Mỹ và lúc ra tin), nên vẫn có thể dùng làm tham khảo, miễn là bạn hiểu giới hạn của nó.
Tầm quan trọng của volume
Volume cho biết mức độ quan tâm của thị trường tới một nhịp giá. Một nhịp tăng hoặc giảm đi kèm khối lượng lớn cho thấy có nhiều người tham gia, dòng tiền đang ủng hộ; còn nhịp tăng, giảm với khối lượng nhỏ thường kém tin cậy hơn.
Volume cũng liên quan tới thanh khoản. Trader giao dịch trong ngày cần thị trường có thanh khoản cao để vào, ra lệnh dễ dàng với spread thấp. Trong forex, đó thường là các cặp tiền chính như EUR/USD, USD/JPY, GBP/USD, vào các khung giờ phiên Âu và phiên Mỹ. Xem thêm: Các phiên giao dịch forex theo giờ Việt Nam
Cách sử dụng volume trong giao dịch
Volume thường được dùng như một công cụ xác nhận, bổ sung cho phân tích giá, chứ không tự nó tạo ra tín hiệu mua bán. Ba cách dùng phổ biến là xác nhận xu hướng, nhận biết khả năng đảo chiều và xác nhận breakout.
Xác nhận xu hướng
- Giá tăng, volume tăng: xu hướng tăng đang được ủng hộ, có nhiều khả năng tiếp diễn.
- Giá tăng, volume giảm dần: mức độ quan tâm giảm; giá vẫn có thể tăng tiếp nhưng cần thận trọng, nhất là khi tiến tới các vùng kháng cự.
- Giá giảm, volume tăng: xu hướng giảm đang được ủng hộ. Nếu bạn đang có lệnh bán, đây là dấu hiệu xác nhận; nếu đang có lệnh mua, hãy cân nhắc thoát lệnh.
- Giá giảm, volume giảm: áp lực bán có thể đang yếu dần, nhưng bản thân tín hiệu này không nói lên nhiều điều.
Trong một xu hướng rõ ràng, các nhịp đi theo xu hướng chính thường có volume lớn hơn các nhịp hồi. Nếu nhịp hồi lại có volume lớn bất thường, đó có thể là dấu hiệu xu hướng đang suy yếu.
Nhận biết khả năng đảo chiều
Sau một xu hướng kéo dài, nếu xuất hiện một hoặc vài cây nến có volume tăng đột biến, đó có thể là cao trào (climax): người mua (hoặc người bán) đổ vào ồ ạt lần cuối và lực đẩy có thể đang cạn dần.
- Volume đột biến ở vùng đỉnh sau một xu hướng tăng dài, kèm nến có râu trên dài, có thể là dấu hiệu lực mua kiệt sức.
- Volume đột biến ở vùng đáy sau một xu hướng giảm dài, kèm nến có râu dưới dài, có thể là dấu hiệu bán tháo kiệt sức.
Tuy nhiên, volume đột biến cũng rất hay xuất hiện ngay trong những cú phá vỡ mạnh mở đầu cho một nhịp tăng, giảm mới, hoặc đơn giản là lúc ra tin. Vì vậy, đừng vào lệnh ngược xu hướng chỉ vì thấy volume lớn; hãy chờ thêm tín hiệu xác nhận như nến đảo chiều, giá phá vỡ cấu trúc đỉnh, đáy, và luôn đặt dừng lỗ.
Xác nhận breakout
Tại các vùng hỗ trợ và kháng cự quan trọng, volume giúp đánh giá chất lượng của một cú phá vỡ. Khi giá phá qua kháng cự hoặc hỗ trợ kèm volume tăng mạnh, cú breakout có nhiều khả năng thành công hơn. Ngược lại, nếu giá vượt qua mà volume thấp, không có gì nổi bật, nguy cơ phá vỡ giả cao hơn.
Các chỉ báo dựa trên khối lượng
- Volume và đường trung bình của volume: giúp nhận ra cây nến nào có khối lượng cao, thấp bất thường so với bình thường.
- OBV (On-Balance Volume): cộng dồn volume của các phiên tăng và trừ volume của các phiên giảm, dùng để xem dòng tiền có ủng hộ xu hướng giá hay không.
- Money Flow Index (MFI) và Chaikin Money Flow (CMF): kết hợp giá và khối lượng để đo áp lực mua, bán.
- VSA (Volume Spread Analysis): phân tích mối quan hệ giữa khối lượng, biên độ nến và giá đóng cửa.
Lưu ý khi dùng các chỉ báo này trên forex giao ngay, dữ liệu đầu vào vẫn chỉ là tick volume.
Kết luận
Volume là công cụ hữu ích để xác nhận xu hướng, nhận biết khả năng đảo chiều và đánh giá chất lượng breakout, nhưng trong forex nó chỉ là tick volume với nhiều giới hạn. Đừng dùng volume như tín hiệu vào lệnh độc lập; hãy kết hợp với phân tích giá, hỗ trợ, kháng cự và luôn quản lý rủi ro, mỗi lệnh chỉ nên rủi ro khoảng 1–2% tài khoản.
