Quản lý rủi ro là việc xác định trước và giới hạn khoản lỗ có thể xảy ra khi giao dịch trên thị trường forex. Rủi ro ở đây là khả năng mất một phần hoặc toàn bộ số vốn đầu tư, đến từ nhiều nguyên nhân: thiếu kiến thức, thiếu kinh nghiệm, không có phương pháp quản lý rủi ro phù hợp, biến động bất ngờ của thị trường… Không ai tránh được thua lỗ, nhưng bạn hoàn toàn có thể kiểm soát mỗi lần thua lỗ lớn đến đâu.
Vì sao cần quản lý rủi ro khi giao dịch forex?
Quản lý rủi ro giúp bạn biết trước mình có thể mất tối đa bao nhiêu trong mỗi giao dịch, mỗi ngày, mỗi tháng, từ đó quyết định khối lượng giao dịch, thời điểm vào lệnh và thời điểm dừng lại.
Một lý do quan trọng là toán học của thua lỗ không cân xứng: tài khoản càng lỗ sâu thì càng khó gỡ lại.
- Lỗ 10% cần lãi khoảng 11% để hòa vốn.
- Lỗ 20% cần lãi 25%.
- Lỗ 50% cần lãi 100%.
- Lỗ 80% cần lãi 400%.
Quản lý rủi ro không chỉ là chuyện vốn, mà còn gồm các rủi ro khác như lỗi máy tính, đường truyền internet, sự cố của sàn, rủi ro pháp lý… Xem thêm: Những rủi ro bạn cần biết khi đầu tư forex
Vậy để hạn chế rủi ro bạn cần làm gì?
Giao dịch luôn cài đặt stop loss
Mỗi giao dịch có khoảng cách dừng lỗ khác nhau, thị trường biến động càng mạnh thì dừng lỗ thường càng rộng. Stop loss là một trong những công cụ cơ bản nhất của quản trị rủi ro, vì nó giới hạn khoản lỗ của bạn khi thị trường đi ngược dự đoán.
Nếu giao dịch không có dừng lỗ, chỉ một lệnh sai với khối lượng lớn cũng có thể khiến tài khoản bị cháy. Dừng lỗ xa hay gần tùy thuộc vào phương pháp của mỗi người, nhưng nên đặt ở vị trí mà nếu giá chạm tới thì nhận định ban đầu của bạn không còn đúng (ví dụ dưới vùng hỗ trợ khi mua), chứ không đặt tùy tiện. Lưu ý lúc ra tin hoặc có gap, lệnh dừng lỗ vẫn có thể bị trượt giá.
Đi kèm dừng lỗ là tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận (R:R). Nếu bạn giao dịch với tỷ lệ 1:2 hay 1:3, nghĩa là lợi nhuận tiềm năng gấp 2 hay 3 lần khoản lỗ tối đa, thì mức hoà vốn rơi vào đúng 33,33% hay 25% số lệnh (chưa tính chi phí giao dịch) — muốn có lãi thì phải thắng nhiều hơn mức đó. Tuy nhiên, mục tiêu lợi nhuận càng xa thì xác suất đạt được càng thấp, nên cần cân đối với thực tế của phương pháp.
Rủi ro mỗi lệnh giao dịch vừa phải
Trước mỗi lệnh, hãy xác định điểm vào, điểm dừng lỗ, rồi tính khối lượng sao cho nếu thua, bạn chỉ mất một tỷ lệ nhỏ của số dư tài khoản. Con số được nhiều trader sử dụng là 1–2% mỗi lệnh.
Khối lượng (lot) = Số tiền chấp nhận rủi ro ÷ (Số pip dừng lỗ × Giá trị 1 pip của 1 lot)
Ví dụ: tài khoản 2.000 USD, rủi ro 1% là 20 USD, dừng lỗ 40 pip với EUR/USD (1 pip của 1 lot chuẩn khoảng 10 USD), khối lượng = 20 ÷ (40 × 10) = 0.05 lot. Xem thêm: Quy tắc quản lý vốn 2%, Lot là gì?
Mỗi trader có thể chọn một con số riêng phù hợp với khả năng chịu rủi ro của mình, nhưng cũng nên đặt giới hạn tổng rủi ro: tổng rủi ro của các lệnh đang mở cùng lúc, và mức lỗ tối đa được phép trong một ngày.
Giới hạn lỗ theo ngày, tuần và tổng tài khoản
- Theo số lệnh: nếu giao dịch trong ngày, bạn có thể quy định thua 3 lệnh liên tiếp thì dừng đến hết ngày, để tránh tâm lý giao dịch trả thù. Thị trường lúc đó có thể đang hỗn loạn hoặc không phù hợp với phương pháp của bạn; nghỉ ngơi giúp đầu óc tỉnh táo trở lại.
- Theo tuần: nếu lỗ 2–3 ngày liên tiếp, hãy cân nhắc dừng giao dịch đến hết tuần.
- Theo tổng tài khoản: đặt một ngưỡng sụt giảm tối đa so với đỉnh tài khoản — nhiều trader chọn quanh 15–20%, nhưng đây là mức tự đặt theo sức chịu của mình, không có con số chuẩn nào. Khi chạm ngưỡng này, hãy ngừng giao dịch thật, đánh giá lại hệ thống, và luyện tập lại trên tài khoản demo trước khi quay lại.
Chú ý tương quan giữa các cặp tiền
Khi mở lệnh trên nhiều cặp tiền, bạn phải cân nhắc tương quan giữa chúng. Tương quan thuận nghĩa là hai cặp thường di chuyển cùng chiều, tương quan nghịch nghĩa là hai cặp thường di chuyển ngược chiều.
Ví dụ EUR/USD và GBP/USD thường có tương quan thuận, vì cùng có USD là đồng tiền định giá. Nếu bạn mua cả hai cặp, mỗi lệnh rủi ro 2%, thì thực chất bạn đang đặt cược khoảng 4% vào việc USD giảm giá. Còn EUR/USD và USD/CHF thường có tương quan nghịch, nên mua cả hai cặp cùng lúc gần như là hai lệnh triệt tiêu nhau.
Có nên thêm lệnh khi đang thắng?
Một cách làm của các trader có kinh nghiệm là không vào hết khối lượng ngay lệnh đầu tiên, mà chia nhỏ ra.
Ví dụ, nếu bạn cho phép rủi ro tối đa 2% cho một ý tưởng giao dịch, bạn có thể chia làm 2 lần vào lệnh, mỗi lần 1%: lần đầu vào 1%, nếu giá đi đúng hướng mới thêm lần hai 1%. Mỗi lần vào lệnh mới, họ dời stop loss của lệnh cũ để tổng rủi ro không vượt quá mức đã định.
Cách này có hai lợi ích: nếu gặp phá vỡ giả (giá quay đầu ngay sau khi vừa breakout), bạn chỉ lỗ phần nhỏ đã vào; còn nếu giá đi đúng hướng một đoạn dài, các lệnh thêm vào giúp lợi nhuận lớn hơn trong khi tổng rủi ro vẫn nằm trong giới hạn. Chỉ thêm lệnh khi lệnh trước đã có lãi và đã dời dừng lỗ; tuyệt đối không nhồi thêm lệnh khi đang lỗ. Với người mới, nên giữ cách vào lệnh đơn giản trước khi áp dụng kỹ thuật này.
Khi thua lỗ liên tiếp nên giảm khối lượng
Khi gặp một chuỗi thua lỗ, điều quan trọng không phải là làm cách nào để gỡ lại thật nhanh, mà là làm sao để giới hạn thua lỗ, giống như bịt lỗ thủng của thùng nước trước rồi mới tính chuyện đổ thêm nước vào.
Một cách làm là giảm mạnh khối lượng khi tài khoản sụt giảm. Ví dụ tài khoản 5.000 USD giảm 20% còn 4.000 USD, bạn có thể giao dịch như thể tài khoản chỉ còn 3.000 USD, tức mỗi lệnh chỉ rủi ro khoảng 1–2% của 3.000 USD, cho đến khi kết quả ổn định trở lại. Đừng nôn nóng gỡ gạc.
Cẩn thận với tin tức, đòn bẩy và lựa chọn sàn
- Tránh mở lệnh khối lượng lớn ngay trước các tin mạnh như Non-Farm, CPI, quyết định lãi suất, vì spread có thể giãn và giá trượt mạnh. Xem thêm: Những lưu ý khi giao dịch forex theo tin tức
- Dùng đòn bẩy thấp; nhiều cơ quan quản lý giới hạn đòn bẩy cho khách hàng cá nhân ở mức 1:30 với các cặp tiền chính: ESMA áp biện pháp tạm thời từ tháng 8/2018 rồi từng cơ quan quốc gia trong EU luật hoá lại, FCA của Anh từ tháng 8/2018, còn ASIC của Úc áp dụng từ 29/03/2021. Xem thêm: Đòn bẩy là gì?
- Chọn sàn có giấy phép uy tín và chính sách bảo vệ số dư âm. Lưu ý giao dịch forex qua sàn nước ngoài ở Việt Nam hiện chưa được pháp luật công nhận và bảo vệ. Xem thêm: Chơi forex ở Việt Nam có hợp pháp không?
Biết lúc nào nên đứng ngoài
Khi thị trường bất ổn cao do các yếu tố địa chính trị, kinh tế, hoặc bạn thấy phương pháp của mình đang gặp vấn đề, hãy tạm ngưng giao dịch một thời gian.
Việc rút lui không phải là thất bại, mà là tạm dừng để giải quyết vấn đề về cảm xúc, có thêm thời gian nghiên cứu và chờ thời điểm phù hợp để quay lại.
Khi tham gia giao dịch trên thị trường forex, điều trader cần quan tâm hàng đầu là đảm bảo an toàn cho nguồn vốn của mình: hãy nghĩ đến việc giữ tiền trước khi kiếm tiền.
