Nội dung chính
Không ngoa khi nói rằng nếu chưa biết công cụ Fibonacci thì bạn chưa thực sự tham gia giao dịch forex! Và có lẽ cũng chính vì mức độ vi diệu mà Fibonacci mang lại cho thị trường tài chính nói chung, forex nói riêng, đã khiến cho Fibonacci được sáng tạo thành rất nhiều kiểu khác nhau, nếu không muốn nói so với toàn bộ các chỉ báo có trong forex, thì Fibonacci có nhiều biến thể nhất! Chính vì lẽ đó, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu kỹ lưỡng hơn về Fibonacci thông qua bài viết dưới đây, để xem Fibonacci có gì mà khiến cho nhiều trader phát cuồng đến vậy, bạn nhé!
Bạn chưa biết forex là gì? Hãy tìm hiểu ngay:
Ai đã khám phá ra dãy số Fibonacci?
Leonardo Pisano Bogollo (khoảng 1170–1250), nhà toán học người Ý, là người đã giới thiệu dãy số này với châu Âu. Tên gọi Fibonacci bắt nguồn từ “filius Bonacci”, nghĩa là “con trai của Bonacci”; còn cái tên “dãy Fibonacci” do nhà toán học Pháp Édouard Lucas đặt vào thế kỷ 19.
Fibonacci cha đẻ của dãy số Fibonacci.
Nhờ có cha là 1 giám đốc cơ sở thương mại, trực thuộc 1 hải cảng ở Bắc Phi (Bugia, nay thuộc Algeria), nên ông đã đi tới đây để sinh sống và phụ việc cho cha ông. Tại đây, Fibonacci đã nhận ra hệ chữ số Ấn Độ – Ả Rập đơn giản hơn chữ số La Mã, nên ông đã đi khắp Địa Trung Hải để học hỏi thêm từ các nhà toán học Ả Rập hàng đầu. Sau đó, tới năm 32 tuổi ông đã cho ra mắt cuốn sách Liber Abaci (Sách tính), cũng chính trong cuốn sách này có đưa ra 1 bài toán về các con thỏ, phép giải bài toán gồm 1 một chuỗi các con số, mà sau này ta quen gọi là dãy số Fibonacci.
Thực tế, dãy số Fibonacci đã được các nhà toán học Ấn Độ biết đến từ nhiều thế kỷ trước, nhưng chỉ khi ông giới thiệu lại chúng trong cuốn Liber Abaci, thì dãy số Fibonacci mới được phương Tây biết đến và nổi tiếng đến ngày nay.
Dãy số Fibonacci là gì?
Đây là 1 dãy số vô hạn, được bắt đầu bởi số 0 và số 1, các số tiếp theo luôn bằng tổng của 2 số liền trước cộng lại.
Cụ thể dãy số Fibonacci sẽ là : 0,1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233, 377, 610…
Dãy số này có liên hệ mật thiết với tỷ lệ vàng, ký hiệu là số phi (φ ≈ 1,618). Tỷ lệ vàng đã được các nhà toán học Hy Lạp cổ đại như Euclid mô tả từ rất lâu trước thời Fibonacci.
Một số đặc điểm thú vị của dãy Fibonacci
- Càng về sau, tỷ số của một số với số liền sau nó càng xấp xỉ 0.618, ví dụ: 3/5 = 0.6; 5/8 = 0.625; 8/13 = 0.615…
- Tỷ số của một số với số liền trước nó xấp xỉ 1.618 (nghịch đảo của 0.618), ví dụ: 8/5 = 1.6; 13/8 = 1.625; 21/13 = 1.615…
- Tỷ số giữa giữa các số xen kẽ cũng luôn xấp xỉ 2.618 hoặc nghịch đảo của nó là 0.382 ví dụ : 3/8 = 0.375; 8/21= 0.38; 55/21 = 2.619
Các bạn cũng để ý, các tỷ số tạo thành từ dãy Fibonacci như 1.618, 2.618, 0.382 đều được sử dụng làm các ngưỡng thoái lui hay ngưỡng mở rộng để chốt lời hoặc thoát lệnh khi giao dịch forex.
Tỷ lệ vàng là gì?
Tỷ lệ vàng là “tỷ số khi chia đoạn thẳng thành hai phần sao cho tỷ lệ giữa cả đoạn ban đầu với đoạn lớn hơn bằng tỷ số giữa đoạn lớn và đoạn nhỏ “, theo Wiki, xấp xỉ bằng 1,61803.
Vậy tỷ lệ vàng có mối quan hệ như thế nào với dãy số Fibonacci?
Đây quả thực là 1 sự trùng hợp vô cùng thú vị, khi trong dãy số Fibonacci, tỷ lệ giữa 2 số liên tiếp nhau luôn luôn gần bằng với 1,61803.
Ví dụ: 3/2=1,5; 5/3= 1,66; 8/5= 1,6; 13/8= 1,625…
Ngoài ra nếu các số trong dãy Fibonacci càng lớn thì tỉ số sẽ càng gần tỉ lệ vàng hơn.
Sở dĩ gọi là tỉ lệ vàng vì chúng được ứng dụng rất nhiều trong hội họa, nghệ thuật để tạo ra sự cân đối hài hòa, mang tính thẩm mỹ cao.
Ví dụ như tháp Eiffel dù trông cồng kềnh và to lớn đến như vậy, nhưng tỷ lệ giữa chiều cao phần thân chính với chiều ngang tháp cũng xấp xỉ 1,618!
Nhiều người cũng cho rằng các tỷ lệ cơ thể người gần với tỷ lệ vàng thì trông cân đối, dù nhận định này mang tính thẩm mỹ nhiều hơn là quy luật khoa học.
Có lẽ đến chính bản thân nhà toán học tài ba nhất thời trung cổ, cũng không thể ngờ rằng việc phát hiện ra quy luật của dãy số Fibonacci cùng tỷ lệ vàng đã tạo ra rất nhiều ứng dụng và cảm hứng gần như cho toàn bộ mọi lĩnh vực của đời sống.
Gần như chỗ nào cũng có dấu vết của dãy số Fibonacci từ hình xoắn ốc trong bông hoa hướng dương, cánh hoa (đã bao giờ bạn để ý rằng nhiều loài hoa có số cánh là 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55 hoặc 89 chưa, tất cả các con số này đều nằm trong dãy số Fibonacci).
Nhiều hình xoắn ốc trong tự nhiên, như vỏ ốc hay các nhánh thiên hà, thường được so sánh với xoắn ốc vàng, dù phần lớn chỉ gần giống chứ không trùng khớp chính xác.
Chính vì xuất hiện ở nhiều nơi như vậy, tỷ lệ Fibonacci được nhiều trader tin dùng. Tuy nhiên, trên thị trường tài chính, các mức Fibonacci có tác dụng chủ yếu vì có nhiều người cùng quan sát và đặt lệnh quanh đó, chứ không phải vì giá bắt buộc phải tuân theo một quy luật tự nhiên.
Có bao nhiêu loại Fibonacci trong giao dịch forex?
Nếu sử dụng Tradingview bạn sẽ thấy có khoảng 10 công cụ Fibonacci khác nhau như : Fibonacci thoái lui, Fibonacci mở rộng dựa trên xu hướng, Fibonacci kháng cự dạng quạt, Fibonacci vùng thời gian …
Về cơ bản, tất cả các đều kha khá giống nhau, cho nên bạn cũng không cần phải biết hết 10 dạng kể trên, thay vào đó chỉ tập trung tìm hiểu 2 loại Fibonacci là: Fibonacci thoái lui và Fibonacci mở rộng dựa trên xu hướng.
Dãy Fibonacci được ứng dụng như thế nào trong forex?
Ngoài việc sử dụng Fibonacci như là 1 chỉ báo độc lập, thì dãy Fibonacci cũng là nền tảng toán học để tạo ra các nguyên lý sóng Elliott.
Không những vậy, các mẫu mô hình Harmonic cũng áp dụng theo dãy số Fibonacci.
Cụ thể trong giao dịch forex, chúng ta sẽ sử dụng các tỷ lệ gồm: 0 – 0.236 – 0.382 – 0.5 – 0.618 – 0.764 – 1–1.618 – 2.618 – 3.618.
Tỷ lệ từ 0 đến 1 trong dãy số trên đều có tính đối xứng, khi cộng vào nhau luôn luôn bằng 1. Ví dụ : 0.236 + 0.764 = 1 hay 0.382 + 0.618 = 1.
Như trên chúng tôi có nói, bạn chỉ cần quan tâm 2 loại Fibonacci là Fibonacci Retracement (Fibo thoái lui) và Fibonacci Extension hay Fibonacci mở rộng dựa trên xu hướng. Với 2 dạng này các tỷ lệ sẽ được sử dụng cụ thể như sau:
Fibonacci Retracement hay Fibo thoái lui chúng ta sẽ chủ yếu sử dụng các tỷ lệ : 0 – 0.236 – 0.382 – 0.5 – 0.618 – 0.764 – 1.
Xét về mặt bản chất, Fibo thoái lui chỉ là các đường kháng cự và hỗ trợ nhưng được chia theo tỷ lệ của Fibonacci, trong số này các mức 0.382 – 0.5 – 0.618 là những mức thoái lui phổ biến nhất, với 1 thị trường có 1 xu hướng cấp 1 mạnh mẽ thì giá thường chỉ thoái lui nông, quanh mức 0.382 (38,2%); trong một xu hướng yếu hơn, giá có thể thoái lui sâu tới 0.618 hoặc hơn.
Trong đó, tỷ lệ 50 hay 50% là 1 trong những vùng cực kỳ quan trọng, tại đây như là 1 vùng ranh giới vì thế khi giá phá vỡ vùng này đồng nghĩa thị trường đang có thể suy yếu hoặc mạnh lên, các bạn cần phải cân nhắc để có thể vào lệnh hoặc thoát lệnh.
Với Fibonacci mở rộng dựa trên xu hướng, bạn sẽ chủ yếu sử dụng các tỷ lệ 0.618 – 0.764 – 1–1.618 – 2.618 – 3.618.
Tại sao lại có các mức này, bởi trong 1 thị trường đôi khi giá giảm quá sâu, hoặc tăng quá mạnh, chẳng hạn năm 2020 khi vàng vượt đỉnh lịch sử được lập từ năm 2011, Vậy câu hỏi đặt ra, nếu vàng tiếp tục tăng, sẽ tăng đến mức nào?
Lúc này, Fibonacci mở rộng dựa trên xu hướng sẽ là công cụ giúp trả lời câu hỏi trên, để trader có thể tìm được các mức giá mà vàng hay bất kỳ sản phẩm nào có thể tăng hoặc giảm tiếp theo, nhằm phán đoán, giá có thể lên tới mới nào hay sẽ dừng cuộc chơi tại đâu.
Các bạn cũng lưu ý, không chỉ Tradingview mà ngay cả MT4 đều tích hợp sẵn công cụ vẽ Fibonacci, nên bạn chỉ cần làm sao hiểu thật rõ cách sử dụng chúng, không phải lo lắng làm sao có thể học thuộc hay biết cách tính toán để ra các tỷ lệ như tôi vừa kể trên.
Nhưng cho dù Fibonacci có thần thánh như thế nào đi chăng nữa cũng không thể đảm bảo được 100% thành công.
Cần phải kết hợp Fibonacci cùng với mô hình nến đảo chiều, các loại nến Nhật, đường trendline, đặc biệt là cần phải xác định đúng xu hướng để có thể sử dụng công cụ này hiệu quả nhất. Ngoài ra, bạn nên theo theo dõi các tin tức quan trọng thông qua lịch kinh tế trên forexfactory hoặc luôn cập nhật tin tức để tối ưu hóa lợi nhuận của bản thân!
.Chúc bạn thành công !
