Nội dung chính
FED có lẽ là tổ chức tài chính quyền lực nhất thế giới, là cơ quan phát hành đồng đô la Mỹ, đưa ra các chính sách tiền tệ không chỉ ảnh hưởng tới Hoa Kỳ mà còn rất nhiều quốc gia khác. Là 1 trader chắc hẳn bạn luôn tự nhắc mình phải cẩn thận khi có tin lãi suất hay các cuộc họp của FED, vì giá có thể biến động rất mạnh. Vậy FED là gì? Vì sao tin tức từ FED tác động mạnh tới thị trường? Với vai trò ngân hàng trung ương của Mỹ, những chính sách mà FED đưa ra ảnh hưởng như thế nào tới tình hình kinh tế Mỹ nói chung và kinh tế thế giới nói riêng? Cùng tìm hiểu nhé!
FED là gì?
FED hay cục dự trữ liên bang (Federal Reserve System – Fed) là ngân hàng Trung ương Mỹ, thành lập từ 23/12/1913, theo đạo luật mang tên “Federal Reserve Act” được ký bởi tổng thống Woodrow Wilson với mục đích duy trì 1 chính sách tiền tệ linh hoạt, an toàn và ổn định cho nước Mỹ.
FED ra đời như thế nào?
Vào năm 1910, vì lo ngại khủng hoảng tài chính và kinh tế khiến cho giới tinh hoa Mỹ tin rằng cần phải thay đổi hệ thống ngân hàng quốc gia. Mặc dù Đảng Cộng hòa và Dân chủ luôn tồn tại bất đồng trong nhiều lĩnh vực, nhưng riêng vấn đề này cả 2 đảng đều thống nhất tin tưởng hệ thống tiền tệ hiện tại thiếu linh hoạt và không đủ để đáp ứng nhu cầu phát triển nền kinh tế quốc gia.
Đảng Cộng hòa, do Thượng nghị sĩ Nelson Aldrich dẫn đầu tuyên bố ủng hộ việc ra đời ngân hàng trung ương dưới sự bảo trợ bởi 1 ngân hàng tư nhân, có trụ sở tại Washington, D.C. để dễ dàng mở rộng hoặc thu hẹp lượng tiền khi cần. Trái lại, Đảng Dân chủ không tin tưởng vào các ông chủ Phố Wall nên ủng hộ thành lập một hệ thống ngân hàng do chính phủ kiểm soát. Tất nhiên, hệ thống này sẽ là sự phối hợp của tất cả mọi bên trong đó có các giám đốc ngân hàng tư nhân, những người có nhiều kinh nghiệm trong chính sách tiền tệ; các cá nhân có thẩm quyền – người sẽ bảo vệ công dân khỏi sự thờ ơ của các chủ ngân hàng.
Sau nhiều tranh luận nảy lửa giữa các đảng phái, cuối cùng vào tháng 12 năm 1913, Quốc hội đã thông qua “Đạo luật Dự trữ liên bang” dựa trên các ý tưởng của Aldrich Plan. Paul Warburg cùng nhiều chuyên gia được chỉ định điều hành hệ thống non trẻ này. Tháng 11/1914, 12 ngân hàng dự trữ liên bang chính thức đi vào hoạt động, đóng vai trò chủ chốt tài trợ các nỗ lực chiến tranh của Mỹ và phe liên minh trong Chiến tranh thế giới thứ nhất.
Cục Dự trữ Liên bang độc lập trong việc ra quyết định chính sách tiền tệ: các quyết định của Fed không cần Tổng thống hay Chính phủ phê duyệt, nhưng Fed chịu sự giám sát của Quốc hội Mỹ. Nhờ vậy, chính sách tiền tệ ít bị chi phối bởi lợi ích chính trị ngắn hạn. Ngoài ra, để tránh tập trung quá nhiều quyền lực vào ngân hàng tại New York, cũng như tăng quyền lực cho các vùng nội địa, hệ thống gồm 12 ngân hàng dự trữ liên bang đặt ở 12 vùng trên khắp nước Mỹ.
Cơ cấu tổ chức của Cục dự trữ liên bang FED
Cơ cấu tổ chức của FED bao gồm:
- Hội đồng Thống đốc gồm 7 thành viên
- Ủy ban Thị trường mở (FOMC).
- Các ngân hàng của FED (12 ngân hàng) được đặt tại các thành phố lớn
- Các ngân hàng thành viên
Trong đó:
Hội đồng Thống đốc: gồm 7 thành viên, có trụ sở tại Washington DC, được đề cử bởi Tổng thống, do Thượng viện thông qua. Tất cả thành viên hội đồng thống đốc đều trực thuộc uỷ ban thị trường mở FOMC. Mỗi thống đốc có nhiệm kỳ 14 năm; Chủ tịch và Phó chủ tịch được bổ nhiệm vào vị trí đó với nhiệm kỳ 4 năm.
Nhiệm vụ: đưa ra các quyết định quan trọng về chính sách tiền tệ.
Ủy ban thị trường mở FOMC: gồm 7 thành viên của Hội đồng Thống đốc và 5 chủ tịch ngân hàng chi nhánh, tổng cộng 12 thành viên.
Nhiệm vụ: quyết định chính sách tiền tệ qua nghiệp vụ thị trường mở, tiêu biểu nhất là đặt mục tiêu lãi suất quỹ liên bang (federal funds rate). Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York luôn là thành viên có quyền biểu quyết; 4 ghế còn lại luân phiên giữa các ngân hàng khu vực.
Các ngân hàng của FED: được đặt tại 12 khu vực (12 chi nhánh) như Boston, New York, Philadelphia, Cleveland, Richmond, Atlanta, Chicago, St. Louis, Minneapolis, Kansas City, Dallas và San Francisco sẽ thực hiện các nhiệm vụ còn lại.
Vai trò của Cục Dự trữ Liên bang
Vai trò chính sách tiền tệ của Fed, được nêu cụ thể trong Đạo luật Dự trữ Liên bang sửa đổi năm 1977 với các nhiệm vụ chính như sau:
- Thực thi chính sách tiền tệ quốc gia nhằm tối đa hóa việc làm, ổn định giá cả và giữ lãi suất dài hạn ở mức vừa phải.
- Duy trì sự ổn định của nền kinh tế và kiềm chế các rủi ro hệ thống có thể phát sinh trên thị trường tài chính. Bình ổn giá cả cùng các sản phẩm và dịch vụ để khuyến khích tăng trưởng kinh tế.
- Giám sát các tổ chức ngân hàng đảm bảo hệ thống tài chính an toàn, vững vàng và bảo đảm quyền tín dụng của người tiêu dùng.
- Cung cấp các dịch vụ tài chính cho các tổ chức quản lý tài sản có giá trị, các tổ chức chính thức nước ngoài, và chính phủ Hoa Kỳ, đóng vai trò chủ chốt trong vận hành hệ thống chi trả quốc gia.
Tại sao FED lại có thể tác động nền kinh tế toàn cầu?
USD vốn là đồng tiền chủ chốt mà FED lại là nơi duy nhất được quyền đưa ra các quyết định về tăng giảm lãi suất tiền tệ. Chính điều này đã tác động trực tiếp đến sức mạnh của đồng USD, gây ảnh hưởng đến các đối tác thương mại của Mỹ. Nếu FED tăng lãi suất đồng USD nhằm kiềm chế lạm phát, vô hình chung làm tăng sức mạnh của đồng USD trên thị trường tiền tệ quốc tế, thu hút dòng vốn vào tài sản bằng USD, đồng thời khiến hàng xuất khẩu của Mỹ đắt hơn và hàng nhập khẩu rẻ hơn.
Hơn nữa, cũng chính vì USD chiếm vị trí quan trọng trong hệ thống tiền tệ quốc tế, nên nhiều mặt hàng quan trọng như dầu, vàng đều được định giá bằng USD. Chính sách lãi suất của FED ảnh hưởng mạnh tới giá trị đồng USD, nên gián tiếp ảnh hưởng tới giá các mặt hàng này trên toàn cầu. Vì thế, tất cả những quyết định của FED đều tác động đến nền kinh tế thế giới. Tất nhiên các trader sẽ không bao giờ dám bỏ qua những diễn biến liên quan hoạt động của FED trong giao dịch forex nếu như không muốn bị cháy tài khoản.
Các công cụ tác động tới chính sách tiền tệ của FED
Thay đổi lãi suất: Fed điều chỉnh mục tiêu lãi suất quỹ liên bang và lãi suất trả cho tiền dự trữ của ngân hàng; vì USD là đồng tiền chủ chốt của thế giới, thay đổi lãi suất ảnh hưởng rất lớn tới hoạt động kinh tế, doanh nghiệp và tỷ giá.
Mua và bán trái phiếu chính phủ: FED mua trái phiếu chính phủ sẽ làm tăng lượng tiền lưu thông khiến lãi suất giảm, kích thích việc chi tiêu & vay vốn ngân hàng.
Ngược lại, khi FED bán trái phiếu sẽ làm lượng tiền lưu thông ít đi, khiến cho lãi suất tăng cao làm hạn chế việc chi tiêu & vay vốn ngân hàng.
Tỷ lệ dự trữ bắt buộc: Fed có thể quy định tỷ lệ tiền gửi mà ngân hàng thương mại phải giữ lại; tỷ lệ càng cao thì ngân hàng càng ít tiền cho vay. Tuy vậy, từ tháng 3/2020 Fed đã hạ tỷ lệ này về 0% và từ đó điều hành chủ yếu bằng lãi suất.
Hoạt động nào của FED tác động trực tiếp đến thị trường?
Thực tế, chỉ cần FED “thở” thôi cũng gây ảnh hưởng tới thị trường, nhưng 2 hoạt động được dân tình săm soi nhiều nhất chính là:
Chủ tịch FED phát biểu
Với tư cách là người đứng đầu Cục Dự trữ Liên bang nên phát biểu của Chủ tịch FED sẽ gây ảnh hưởng lớn đến đồng USD. Trader lúc này chỉ việc ngồi ngay ngắn trước màn hình laptop dò từng câu, từng chữ để tìm ra manh mối về cách hoạch định chính sách tiền tệ trong tương lai.
Ngoài các bài phát biểu, việc chủ tịch FED điều trần trước Quốc hội (Hạ viện và Thượng viện) cũng là 1 trong những thông tin quan trọng được trader quan tâm.
Thông tin về FOMC hoặc chủ tịch FED phát biểu có thể xem trực tiếp trên trang chủ của FED hoặc Lịch Kinh tế.
FOMC họp
- Định kỳ: 8 lần mỗi năm
- Mỗi cuộc họp kéo dài 2 ngày; tuyên bố chính sách (có quyết định lãi suất) được công bố lúc 14h giờ New York ngày thứ hai của cuộc họp, tức 1h sáng (mùa hè) hoặc 2h sáng (mùa đông) giờ Việt Nam
- Họp báo của Chủ tịch Fed bắt đầu 30 phút sau tuyên bố, kéo dài khoảng 1 giờ
- Biên bản cuộc họp (minutes) được công bố khoảng 3 tuần sau, là một tin khác
- Nội dung họp báo gồm 2 phần chính:
Phần 1: chủ tịch FED đọc tuyên bố đã được soạn thảo sẵn.
Phần 2: trả lời câu hỏi báo chí. Đây là thời điểm sẽ gây ra biến động nặng nề nhất cho thị trường. Vì các câu trả lời sẽ không được chuẩn bị trước, nên chỉ cần chủ tịch FED nói “hớ” 1 cái gì đấy, thị trường có thể biến động rất mạnh chỉ trong vài phút.
Tại sao FOMC họp lại khiến trader quan tâm?
Vì đây là một trong số ít dịp báo chí có thể tiếp xúc, chất vấn trực tiếp với chủ tịch Fed về chính sách tiền tệ. Đặc biệt, cứ FOMC họp kiểu gì cũng liên quan đến lãi suất cùng các trả lời từ chủ tịch FED về tình hình và triển vọng tăng trưởng kinh tế. Thông qua đó, sẽ cung cấp manh mối cho trader, suy đoán được chính sách tiền tệ FED trong tương lai.
Nói chung cứ cái gì liên quan đến FED đều khiến thị trường biến động mạnh, trader nào cũng rõ rồi. Bây giờ mình sẽ so sánh thị trường ở thời điểm chủ tịch FED phát biểu so với tin FOMC họp, xem cái nào biến động mạnh hơn cái nào, các bạn nhé.
Trước hết hãy quan sát lịch kinh tế, trong cùng 1 tháng, có 2 sự kiện diễn ra gồm:
- Chủ tịch Fed phát biểu tại phiên điều trần trước Thượng viện (11/1/2022).
- Tin lãi suất được thông báo trong cuộc họp FOMC (27/1/2022).
Vậy thị trường sẽ biến động như thế nào?
Trên biểu đồ vàng khung M30 của hai ngày này, tin lãi suất gây biến động mạnh hơn so với bài phát biểu của Chủ tịch Fed. Bài phát biểu thường chỉ gây biến động mạnh khi Chủ tịch Fed nói điều thị trường không ngờ tới. Còn ở cuộc họp tháng 1/2022, Fed chưa tăng lãi suất mà chỉ báo hiệu sắp tăng (lần tăng đầu tiên, 0,25 điểm phần trăm, diễn ra vào tháng 3/2022), vậy mà thị trường vẫn chạy cả trăm pip. Đó là lý do nhiều trader đứng ngoài hoặc giảm khối lượng quanh giờ công bố.
