Nội dung chính
Trong giao dịch ngoại hối cũng như chứng khoán, có hai trường phái phân tích phổ biến nhất: phân tích kỹ thuật và phân tích cơ bản.
Hai trường phái này có cách tiếp cận khác nhau, nên từng có không ít tranh cãi: người theo phân tích cơ bản xem nhẹ biểu đồ, còn người theo phân tích kỹ thuật cho rằng không cần quan tâm tin tức. Tuy nhiên, nếu hiểu rõ điểm mạnh, điểm yếu của từng phương pháp, bạn hoàn toàn có thể kết hợp chúng để có cái nhìn đầy đủ hơn khi giao dịch.
Thế nào là phân tích kỹ thuật?
Phân tích kỹ thuật là phương pháp nghiên cứu biến động giá trong quá khứ trên biểu đồ (giá, khối lượng, các mô hình, chỉ báo) để đánh giá khả năng giá sẽ đi về đâu, mà không đi sâu vào nguyên nhân kinh tế đằng sau. Phương pháp này dựa trên ba giả định chính bắt nguồn từ lý thuyết Dow:
- Giá phản ánh tất cả: mọi thông tin đã biết và kỳ vọng của thị trường đều được thể hiện qua giá.
- Giá di chuyển theo xu hướng: một xu hướng đã hình thành thường có khả năng tiếp diễn hơn là đảo chiều.
- Lịch sử có xu hướng lặp lại: tâm lý đám đông (tham lam, sợ hãi) ít thay đổi, nên các mô hình giá như 2 đỉnh, 2 đáy, vai đầu vai… hay xuất hiện lại.
Các công cụ phổ biến gồm hỗ trợ và kháng cự, đường xu hướng, mô hình nến, mô hình giá và các chỉ báo kỹ thuật như MA, RSI, MACD… có sẵn trong các phần mềm như MT4 hay TradingView. Phân tích kỹ thuật dùng được trên mọi khung thời gian, từ vài phút cho tới khung tuần, tháng.
Điểm yếu của phân tích kỹ thuật là mang tính chủ quan: cùng một biểu đồ, hai trader có thể vẽ hỗ trợ, kháng cự khác nhau, chọn điểm vào lệnh và dừng lỗ khác nhau. Các mô hình và tín hiệu chỉ cho biết xác suất, không đảm bảo giá sẽ đi đúng như dự đoán, và có thể thất bại khi có tin tức bất ngờ.
Thế nào là phân tích cơ bản?
Phân tích cơ bản là phương pháp đánh giá các yếu tố kinh tế, chính trị có tác động đến giá trị của một đồng tiền hay một tài sản. Với cổ phiếu, nhà phân tích cơ bản xem báo cáo tài chính của doanh nghiệp; còn với forex, các yếu tố quan trọng nhất gồm:
- Lãi suất và chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương như Fed, ECB, BoJ…
- Lạm phát (chỉ số CPI), tăng trưởng kinh tế (GDP), thị trường lao động (Non-Farm, tỷ lệ thất nghiệp).
- Cán cân thương mại, dòng vốn đầu tư.
- Tình hình chính trị, địa chính trị và khẩu vị rủi ro của thị trường.
Phân tích cơ bản dựa trên giả định rằng về dài hạn, tỷ giá sẽ phản ánh sức khỏe kinh tế và chênh lệch lãi suất giữa hai quốc gia; nếu giá lệch khỏi mức hợp lý, sớm hay muộn nó sẽ được điều chỉnh. Tuy nhiên, sự sai lệch này có thể kéo dài rất lâu. Điểm yếu của phân tích cơ bản là khó xác định thời điểm vào lệnh cụ thể, và giá thường đã phản ánh kỳ vọng trước khi tin được công bố, nên tin “tốt” chưa chắc làm giá tăng. Xem thêm: Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá ngoại hối
So sánh phân tích kỹ thuật và phân tích cơ bản
- Dữ liệu sử dụng: phân tích kỹ thuật dùng biểu đồ giá; phân tích cơ bản dùng số liệu kinh tế, lãi suất, tin tức.
- Câu hỏi trả lời: phân tích cơ bản trả lời “vì sao giá có thể tăng, giảm”; phân tích kỹ thuật trả lời “nên vào lệnh ở đâu, đặt dừng lỗ ở đâu”.
- Khung thời gian: phân tích cơ bản thường phù hợp với góc nhìn trung và dài hạn; phân tích kỹ thuật dùng được cho mọi khung thời gian, nên được các trader lướt sóng ưa chuộng.
Cách kết hợp phân tích kỹ thuật và phân tích cơ bản
Vì mỗi phương pháp trả lời một câu hỏi khác nhau, cách kết hợp phổ biến là:
- Dùng phân tích cơ bản để xác định bối cảnh và hướng ưu tiên. Ví dụ, nếu Fed đang giữ lãi suất cao trong khi ECB có xu hướng hạ lãi suất, đồng USD có lợi thế hơn EUR, nên bạn có thể ưu tiên tìm cơ hội bán EUR/USD hơn là mua.
- Dùng phân tích kỹ thuật để chọn thời điểm vào lệnh và đặt dừng lỗ. Tiếp ví dụ trên, thay vì bán ngay, bạn chờ giá hồi lên một vùng kháng cự quan trọng, xuất hiện tín hiệu nến đảo chiều, rồi mới vào lệnh bán với dừng lỗ đặt phía trên vùng kháng cự.
- Dùng lịch kinh tế để quản lý rủi ro. Tránh mở lệnh ngay trước các tin mạnh; nếu tin ra trái với kịch bản khiến giá chạm dừng lỗ, hãy tôn trọng dừng lỗ thay vì cố giữ lệnh vì cho rằng “cơ bản vẫn đúng”.
- Khi hai phương pháp mâu thuẫn, ví dụ yếu tố cơ bản ủng hộ USD nhưng biểu đồ EUR/USD đang tăng mạnh, hãy giảm khối lượng hoặc đứng ngoài chờ tín hiệu rõ ràng hơn.
Không có công thức kết hợp nào đúng cho mọi hoàn cảnh, bạn cần linh hoạt tùy điều kiện thị trường và phong cách giao dịch của mình. Dù dùng phương pháp nào, mỗi lệnh vẫn cần có dừng lỗ và khối lượng hợp lý (thường rủi ro khoảng 1–2% tài khoản mỗi lệnh), và nên luyện tập trên tài khoản demo trước. Xem thêm: Những lưu ý khi giao dịch forex theo tin tức
