Nội dung chính
Vàng là kim loại quý từ ngàn xưa, không chỉ dùng làm trang sức mà còn là một tài sản được giao dịch sôi động trên thị trường tài chính. Tuy nhiên, giao dịch vàng không hề dễ: giá vàng biến động mạnh và chịu tác động của rất nhiều yếu tố, từ đồng USD, lãi suất cho tới căng thẳng chính trị trên thế giới. Chỉ áp dụng phân tích kỹ thuật có lẽ là chưa đủ; bạn cần hiểu những đặc điểm riêng của vàng để tránh các sai lầm đáng tiếc.
Vàng khác các loại hàng hóa khác thế nào?
Vàng hoạt động giống một tài sản tài chính hơn là một loại hàng hóa thông thường. Khoảng một nửa nhu cầu vàng hằng năm dành cho trang sức, một phần nhỏ cho công nghệ như điện tử; phần còn lại chủ yếu là nhu cầu đầu tư (vàng thỏi, quỹ ETF vàng) và các ngân hàng trung ương mua vào.
Hầu hết các ngân hàng trung ương lớn đều nắm giữ vàng trong dự trữ quốc gia. Một phần là do lịch sử: trước đây tiền giấy và tiền xu từng được bảo đảm bằng vàng và có thể đổi lấy vàng. Mỹ chấm dứt việc đổi USD lấy vàng từ năm 1971, và từ đầu những năm 1970 giá vàng được thả nổi theo cung cầu thị trường.
Ngày nay, các ngân hàng trung ương giữ vàng chủ yếu để đa dạng hóa dự trữ: giá vàng thường biến động khác với các đồng ngoại tệ, nên một danh mục gồm cả vàng và ngoại tệ ổn định hơn so với chỉ nắm giữ một loại. Vàng cũng không phụ thuộc vào khả năng trả nợ của bất kỳ chính phủ nào, và có thể dùng khi cần thanh khoản khẩn cấp. Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các ngân hàng trung ương đã mua ròng hơn 1.000 tấn vàng mỗi năm trong giai đoạn 2022–2024, là một trong những lực đỡ quan trọng của giá vàng.
Yếu tố mùa vụ của vàng trong năm
Một số thống kê cho thấy giá vàng có yếu tố mùa vụ trong năm, nhưng đó chỉ là xu hướng trong quá khứ, không phải quy luật, và nhiều năm giá vàng đi ngược hẳn mẫu hình đó. Phần này được nói kỹ hơn, kèm cả giờ xác lập giá tham chiếu LBMA, trong bài kinh nghiệm giao dịch vàng.
Điều cần nhớ ở đây: đừng vội chạy theo đà hưng phấn của thị trường, mua đuổi khi giá tăng nóng rồi bán tháo khi giá điều chỉnh.
Mối quan hệ giữa vàng và USD
Giá vàng thế giới được niêm yết bằng USD, nên vàng và đồng USD thường có tương quan nghịch:
- Khi USD yếu đi, cần nhiều USD hơn để mua 1 ounce vàng, đồng thời vàng trở nên rẻ hơn với người mua dùng các đồng tiền khác, nên giá vàng tính bằng USD thường tăng.
- Khi USD mạnh lên, điều ngược lại xảy ra, giá vàng thường chịu áp lực giảm.
Bạn có thể theo dõi chỉ số US Dollar Index (DXY) để đánh giá sức mạnh chung của USD.
Các mối tương quan này không cố định; có những giai đoạn vàng và USD cùng tăng, ví dụ khi thị trường hoảng loạn và dòng tiền tìm đến cả hai tài sản trú ẩn. Quan hệ giữa vàng với lãi suất thực của Mỹ và với Fed nằm ở bài kinh nghiệm giao dịch vàng.
Vàng, tin tức và thị trường chứng khoán
Vàng chịu ảnh hưởng mạnh từ các sự kiện chính trị, xung đột, thảm họa và khủng hoảng, vì được xem là tài sản trú ẩn; và khi cổ phiếu sụt giảm mạnh, dòng tiền trú ẩn thường tìm đến vàng — nhưng không phải lúc nào cũng vậy, như tháng 3/2020 vàng cũng bị bán tháo cùng cổ phiếu vì nhà đầu tư cần tiền mặt.
Cách vào lệnh quanh tin và lý do không nên mở vị thế ngay lúc tin ra nằm ở bài kinh nghiệm giao dịch vàng. Danh sách đầy đủ hơn thì xem 11 yếu tố ảnh hưởng đến giá vàng thế giới, và theo lịch kinh tế để biết trước các sự kiện quan trọng.
Mối liên hệ giữa vàng với các kim loại và đồng tiền khác
Bạc cũng là kim loại quý nhưng được dùng trong công nghiệp nhiều hơn vàng: linh kiện điện tử, pin năng lượng mặt trời, thiết bị y tế và băng gạc kháng khuẩn, phim chụp X-quang… Vì vừa là kim loại quý vừa là nguyên liệu công nghiệp, giá bạc thường biến động cùng chiều với vàng nhưng với biên độ lớn hơn, và đôi lúc tách khỏi vàng khi triển vọng công nghiệp thay đổi. Theo dõi giá bạc và tỷ lệ vàng/bạc có thể giúp bạn có thêm góc nhìn khi giao dịch vàng.
Tương quan giữa vàng với đồng AUD được nói ở bài kinh nghiệm giao dịch vàng.
Các mối tương quan giúp bạn có thêm thông tin để kiểm chứng nhận định, nhưng không nên dùng chúng như tín hiệu vào lệnh chắc chắn, vì chúng có thể thay đổi hoặc đảo ngược trong từng giai đoạn.
Quản lý rủi ro khi giao dịch vàng
- Hiểu quy mô hợp đồng: trên hầu hết các sàn, 1 lot XAU/USD tương ứng 100 ounce, giá vàng thay đổi 1 USD thì lệnh 1 lot lãi hoặc lỗ 100 USD. Xem thêm: Cách tính lot vàng
- Luôn đặt dừng lỗ và dùng khối lượng nhỏ: vàng có thể dao động vài chục USD trong một ngày, nên hãy tính khối lượng sao cho mỗi lệnh chỉ rủi ro khoảng 1–2% tài khoản.
- Cẩn thận với các thời điểm nhạy cảm: tin Non-Farm, CPI, quyết định lãi suất của Fed, giờ mở cửa đầu tuần (có thể có gap) thường làm spread giãn và giá trượt mạnh.
- Chú ý phí qua đêm (swap) nếu giữ lệnh nhiều ngày.
- Pháp lý: giao dịch forex, vàng qua sàn nước ngoài ở Việt Nam hiện chưa được pháp luật công nhận và bảo vệ. Xem thêm: Chơi forex ở Việt Nam có hợp pháp không?
Hãy luyện tập trên tài khoản demo trước khi giao dịch vàng bằng tiền thật, và tham khảo thêm: Kinh nghiệm giao dịch vàng XAUUSD.
